paź 14, 2025 | DRAMAT, TEATR-PERFO

PSYCHOZA 4.48 SARAH KANE. SPEKTAKLE (2002 – …)

Tekst Psychozy 4.48 (org. 4.48 Psychosis) Sarah Kane w tłumaczeniu Klaudyny Rozhin pojawiał się w Polsce dzięki spektaklowi Grzegorza Jarzyny w 2002, dwa lata po premierze na deskach Royal Court Theatre (2000). Premiera sztuki była pośmiertnym debiutem dramatu Kane na scenach światowych. Psychoza nazywana jest listem pożegnalnym Sarah Kane, która zaraz potem popełniła samobójstwo po latach zmagania się z psychozą maniakalno-depresyjną. Ten fakt biograficzny sprawia, że główną bohaterką sztuki możemy utożsamiać z autorką.

Psychoza opowiada o myślach i udrękach samobójczych, to autentyczna wizja eksplorująca miłość, śmiertelność i depresję w wyjątkowo wnikliwy sposób w świecie, w którym choroby psychiczne często są sentymentalne i sensacyjne.

Psychoza jak cała twórczość Kane jest częścią nurtu teatralnego zwanego nowym brutalizmem, którego celem jest przekraczanie granic, przełamywaniem tabu, szokowaniem publiczności. 

A poruszanymi tematami są śmierć, seks, przemoc i choroba psychiczna; treść utworów pełna jest krwi, cierpienia i perwersji, scenie wszelkich granic. Choć twórczość Kane to wyjątkowo drastyczna i ponura, jednocześnie jest też katharsis, ekspresją odwaga i ludzkie przetrwanie. Jednocześnie w tym okrutnym świecie bohaterki_owie rozpaczliwie poszukują miłości i zwykle ta miłość jest uczuciem osób queerowych. W Psychozie jak i w dramacie Łaknąć (oryg. Crave) śledzimy trudną, bolesną lesbijską* miłość między bohaterką a jej partnerką.

SPIS POLSKICH INSCENIZACJI TEKSTU SARAH KANE PSYCHOZA 4.48
08.02.2002 Sarah Kane, Psychosis 4:48, reż. G. Jarzyna / TR Warszawa & Teatr Polski POZNAŃ
14.12.2008 Sarah Kane, Psychoza nasza codzienna 4:48, reż. Ula Kijak / Centralny Basen Artystyczny WARSZAWA
03.09.2011 Sarah Kane, 4:48 Psychosis, reż. Łukasz Molski / Teatr TrzyRzecze BIAŁYSTOK
03.06.2021 Sarah Kane, Psychosis, reż. Paweł Demirski / Teatr Polski POZNAŃ

***************

KONTEKSTY & LINKI

TEKSTY
Sarah Kane  Psychozy 4.48 (org  4.48 Psychosis)

Sarah Kane  Łaknąć (oryg. Crave)