DOM NAD ROZLEWISKIEM KALICIŃSKIEJ/DRABIŃSKIEGO. SERIAL (2009)
Podstawą scenariusza serialu jest bestsellerowa powieść Małgorzaty Kalicińskiej Dom nad rozlewiskiem, pierwsza część trzytomowego cyklu Rozlewisko.
Akcja rozgrywa się w mazurskiej wsi w okolicach Ostródy i Olsztyna, do której przeprowadza się Małgorzata (Joanna Brodzik). Bohaterka obserwuje lokalną społeczność i stopniowo wtapia się w rytm jej życia. Zmienia się, ale też jej obecność zmienia mieszkanki_ńców – potrafią być zaskakujący.
W serialu pojawia się wątek „innej” miłości, dwie herstorie: młodych (o nich w późniejszym poście) i starszych kobiet.
Szczególna jest relacja Anny (Zofia Saretok) i Zuzanny (Tomira Kowalik), dwóch seniorek. Przez wiele lat żyły zgodnie z heteronormatywnym wzorcem, trwając w trudnych związkach z mężami-pijakami. Wzajemnie się wspierały. Jak same mówią: „nam łzy w oczach nie wysychały”.
Odetchnęły, gdy owdowiały. Odnalazły spokój, i stworzyły relację opartą na bliskości i wzajemnej trosce. Nie ukrywają swojej zażyłości: mieszkają razem, dzielą codzienność, śpią obok siebie, a w chwilach słabości okazują sobie czułość.
Ich związek przypomina głęboką przyjaźń czy miłość siostrzaną, która może być przykładem tzw. małżeństwa bostońskiego. Jednocześnie bohaterki wpisują swoją więź w kontekst religijny, podkreślają, że żyją nadal „po bożemu”, odróżniają swoją relację od związków jednopłciowych kojarzonych przez miejscowego księdza z grzechem i cielesnością.
Serial pokazuje ciekawą formę więzi starszych kobiet w pozamiejskiej społeczności, ich bliskość zaprezentowana jest jako coś cichego, łagodnego i wręcz niewinnego, pozbawionego pierwiastka seksualnego — gdzie nieheteronormatywność „odarta” z cielesności staje się akceptowalna.
Choć ta strategia oswajania inności skierowana do konserwatywnej_go widzki_ może być trudna dla queerowej społeczności, to zaletą tej formy jest brak tragizmu czy sensacyjności w przedstawieniu nieheteronormatywnej relacji, i wpisanie jej w codzienność.
[impresja] ************
